0x to protokół infrastruktury, który pozwala użytkownikom na łatwą wymianę tokenów ERC20 i innych aktywów na wielu różnych blockchainach (w tym Ethereum) bez polegania na scentralizowanych pośrednikach. Jest to protokół do zdecentralizowanej wymiany. 0x osiąga tę funkcjonalność zdecentralizowanej wymiany za pomocą zestawu otwartoźródłowych, publicznie kontrolowalnych smart kontraktów, które współpracują, aby stworzyć elastyczny protokół handlowy o niskim współczynniku tarcia, który deweloperzy mogą łatwo wpleść w swoje produkty. Protokół jest wykorzystywany przez firmy budujące aplikacje web3, takie jak portfele, DEX-y, śledzenia portfeli i inne. Jest używany przez setki deweloperów w ich projektach. Protokół ułatwił wymianę o wartości ponad 200 miliardów USD od momentu jego powstania. Jego wykorzystanie można śledzić na dedykowanej stronie https://explorer.0x.org/. Protokół jest napędzany przez token zarządzania ERC20 znany jako ZRX. Posiadacze ZRX mogą uczestniczyć w zarządzaniu protokołem, mając bezpośredni wpływ na zmiany w protokole i jego społecznościowym skarbie.

0x zostało założone w 2016 roku przez Willa Warrena i Amira Bandeali. Obaj współzałożyciele nadal pełnią funkcje w platformie, gdzie Will Warren jest dyrektorem generalnym (CEO) 0x, natomiast Amir Bandeali sprawuje funkcję dyrektora technologicznego (CTO). Platforma została uruchomiona po udanym pierwszym ofercie monetarnej (ICO) w 2017 roku, podczas której zebrała łącznie 24 miliony dolarów — przy wsparciu znanych firm inwestycyjnych, takich jak Polychain Capital, Pantera Capital i FBG Capital. Przed sukcesem ICO, Will Warren pracował w kilku rolach badawczych i przez krótki czas pełnił rolę doradcy technicznego dla Basic Attention Token (BAT). Natomiast Amir Bandeali ukończył Uniwersytet Illinois z tytułem licencjata w dziedzinie finansów i zajmował różne stanowiska handlowe, zanim współzałożył 0x. Obecnie zespół składa się z ponad 30 osób, w tym inżynierów, badaczy i projektantów, którzy pracują nad aktualizacją platformy i zapewnieniem jej płynnego działania.

W przeciwieństwie do wielu innych protokołów zdecentralizowanej wymiany na Ethereum, 0x obsługuje zarówno wymienialne tokeny (ERC20), jak i niewymienialne tokeny (ERC-723). Oznacza to, że może być wykorzystywany do wymiany szerokiej gamy aktywów bez potrzeby zezwoleń, co daje posiadaczom możliwość kupowania, sprzedawania i wymiany większości aktywów Ethereum za pośrednictwem ponad tuzina różnych aplikacji. Protokół 0x można zastosować w szerokim zakresie zastosowań, w tym na rynkach cyfrowych dóbr i usług w stylu eBay, stanowiskach handlu OTC, funkcjach wymiany dla protokołów DeFi oraz klasycznych zdecentralizowanych giełdach. Chociaż 0x można użyć do budowy elastycznych produktów wymiany, można go również zintegrować z produktami, w których wymiana aktywów jest funkcją poboczną — takimi jak zakupy wewnątrz gier czy platformy do zarządzania portfelem. W protokole 0x, odbiorcy płynności płacą opłatę w formie tokenów ZRX — opłata ta jest używana do motywowania dostawców płynności (relayerów). Użytkownicy muszą także zapłacić opłatę protocolową w formie Etheru (ETH), która jest wykorzystywana na pokrycie kosztów gazu związanych z realizacją ich transakcji. Jako protokół open-source, 0x nie otrzymuje udziału w tym przychodzie, ale jest wspierany przez tokeny ZRX odblokowywane jako zachęty dla zespołu i deweloperów — wraz z początkowym finansowaniem z ICO.

Podobnie jak wiele aktywów cyfrowych, token ZRX ma ustaloną maksymalną podaż, której nigdy nie można przekroczyć. Jest ona określona na 1 miliard ZRX. Obecnie około trzy czwarte tej maksymalnej podaży jest już w obiegu, a tylko niewielka część tej ilości jest zablokowana na potrzeby nagród za staking. W przeciwieństwie do wielu protokołów, 0x nigdy publicznie nie określiło stopy emisji dla nowych tokenów ZRX, co utrudnia stwierdzenie, jak długo potrwa osiągnięcie pełnego rozcieńczenia podaży w obiegu. Jednak z 50% podaży w obiegu uwolnionym w momencie uruchomienia tokena w sierpniu 2017 roku i 75% podaży uwolnionej na październik 2020 roku, wskazuje to, że pełne rozcieńczenie może nastąpić na początku lat 2020. Według wczesnego wpisu na blogu CEO 0x, Willa Warrena, połowa całkowitej podaży tokenów ZRX została sprzedana inwestorom w ICO w 2017 roku, natomiast 15% zarezerwowano dla organizacji zajmującej się rozwijaniem rdzenia 0x i funduszu rozwoju projektów zewnętrznych, kolejne 10% zarezerwowano dla zespołu założycielskiego z czteroletnim harmonogramem vestingowym i rocznym okresem oczekiwania, a pozostałe 10% pozostawiono na rzecz wczesnych zwolenników i doradców.

0x jest zbudowany na bazie blockchaina Ethereum. Dzięki temu jest chroniony przed atakami dzięki wspólnym wysiłkom ogromnej sieci górników oraz węzłów Ethereum. Jeśli chodzi o bazowe smart kontrakty, wersja 3 protokołu została poddana audytowi przez kilka firm zewnętrznych, które sprawdziły, czy nie ma żadnych ukrytych luk w zabezpieczeniach, backdoorów oraz zbędnych funkcji, w tym ConsenSys Diligence — nie znaleziono żadnych poważnych problemów. Jednak wykryto lukę w smart kontrakcie v2.0, która została później załatana przez zespół główny 0x. Ta luka została wykryta przez niezależnego badacza i nie została wykorzystana. 0x nadal prowadzi hojny program nagród za wykrywanie błędów, aby pomagać w wykrywaniu i usuwaniu problemów zanim zostaną one wykorzystane.

ZRX jest obecnie dostępny do handlu na ponad 200 różnych platformach wymiany, ale najbardziej popularnymi są Coinbase Pro, Binance i BitMax. Obecnie można go wymieniać na szereg innych kryptowalut, w tym Bitcoin (BTC), Tether (USDT) i Ethereum (ETH), jak również kilka walut fiat, w tym dolary amerykańskie (USD), euro (EUR) oraz południowokoreańskie wony (KRW). Chcesz zamienić swoje środki fiat na krypto? Dowiedz się jak.