Zcash to zdecentralizowana kryptowaluta skoncentrowana na prywatności i anonimowości. Wykorzystuje ona technologię dowodów z wiedzą zerową zk-SNARK, która pozwala węzłom w sieci weryfikować transakcje bez ujawniania jakichkolwiek wrażliwych informacji o tych transakcjach. Wbrew powszechnemu nieporozumieniu, większość kryptowalut na rynku, w tym Bitcoin (BTC), nie jest anonimowa, lecz pseudonimowa; chociaż nie ujawniają one wprost tożsamości swoich użytkowników, każdy użytkownik ma swój publiczny adres lub adresy, które mogą być do niego przypisane za pomocą metod nauki o danych i analizy forensycznej blockchaina. Transakcje Zcash muszą być przekazywane za pośrednictwem publicznego blockchaina, ale w przeciwieństwie do pseudonimowych kryptowalut, transakcje ZEC domyślnie nie ujawniają adresów nadawcy i odbiorcy ani przesyłanej kwoty. Istnieje jednak możliwość ujawnienia tych danych na potrzeby audytu lub zgodności z przepisami. Zcash został po raz pierwszy wprowadzony na rynek 28 października 2016 roku i był pierwotnie oparty na kodzie źródłowym Bitcoina.

Zcash został założony w 2016 roku przez cypherpunka, eksperta ds. bezpieczeństwa komputerowego i przedsiębiorcę Zooko Wilcoxa-O'Hearna. Jest on również założycielem nastawionej na zysk firmy Electronic Coin Company (ECC), która zarządza rozwojem Zcash. Wilcox-O’Hearn spędził ponad 25 lat w branży kryptografii i bezpieczeństwa informacji, przyczyniając się do licznych projektów, w tym do nieistniejącej już firmy zajmującej się elektronicznym pieniądzem DigiCash, oprogramowania do przechowywania danych peer-to-peer Mojo Nation oraz systemu plików Tahoe Least-Authority File Store. Założył również Least Authority Enterprises, firmę technologiczną skupiającą się na poprawie bezpieczeństwa cyfrowego i ochronie podstawowego prawa do prywatności oraz współwynalazł funkcję skrótu kryptograficznego BLAKE3.

Główną zaletą Zcash jest opcjonalna anonimowość, która pozwala na osiągnięcie poziomu prywatności niedostępnego w przypadku zwykłych, pseudoanonimowych kryptowalut, takich jak Bitcoin czy Ethereum. Transakcje ZEC można wysyłać na dwa sposoby: przejrzysty i osłonięty. Przejrzyste transakcje działają podobnie jak w przypadku Bitcoina, na którego kodzie źródłowym Zcash pierwotnie się opierał: są one przesyłane między publicznymi adresami i zapisywane na niezmiennej, publicznej księdze (blockchainie). Wszystkie istotne informacje o tych transakcjach są dostępne online dla każdego, kto chce je zobaczyć, w tym adresy nadawcy i odbiorcy oraz przesłana kwota. Te publiczne transakcje nie ujawniają tożsamości użytkowników w sposób bezpośredni: jedynymi identyfikatorami, do których zewnętrzny obserwator może uzyskać dostęp z blockchaina, są publiczne adresy. Jednak dzięki wysiłkom naukowców zajmujących się danymi oraz organom ścigania w ostatnich latach, metody analizy blockchaina zostały rozwinięte do tego stopnia, że zainteresowana strona może dość wiarygodnie połączyć publiczny adres na blockchainie z rzeczywistą tożsamością jego właściciela, co zasadniczo uniemożliwia prywatne transakcje. Z kolei osłonięte transakcje ZEC wykorzystują technologię zwartych, nieinterakcyjnych dowodów wiedzy o zerowej wiedzy, czyli zk-SNARKs, aby możliwe było całkowicie anonimowe przesyłanie transakcji przez publiczny, niezmienny blockchain. Fakt, że transakcja się _odbyła_, jest zapisywany w księdze, ale adresy nadawcy i odbiorcy oraz przesłana kwota nie są ujawniane publicznie. Dzięki temu Zcash oferuje swoim użytkownikom prawo do prywatności, jednocześnie zapewniając korzyści płynące z zdecentralizowanej, nie wymagającej pozwolenia waluty cyfrowej.

Ogólnie rzecz biorąc, tokenomia Zcash jest podobna do tej Bitcoina: jest to rzadki token, który można kopać, z ograniczoną całkowitą podażą do 21 milionów monet. Nowe ZEC są tworzone w formie "subsydiów blokowych": za każdym razem, gdy nowy blok jest wydobywany i dodawany do końca łańcucha bloków, pewna ilość monet jest bita i dzielona na "subsydium dla górnika" i "nagrodę dla założycieli" w proporcji odpowiednio 80 do 20 procent. Subsydium blokowe jest regularnie zmniejszane o połowę, aby spowolnić tempo emisji w miarę zbliżania się całkowitej podaży ZEC do limitu 21 milionów. Subsydium dla górnika trafia do górnika, który wydobył najnowszy blok, a nagroda dla założycieli jest rozdzielana pomiędzy założycieli Electronic Coin Company (ECC), Fundację Zcash i samą ECC, a także jej pracowników. 18 listopada 2020 roku subsydium blokowe zostało zmniejszone o połowę z 6.25 ZEC do 3.125 ZEC, co zostało zainicjowane na bloku 1,046,400. Wprowadzono to w ramach uaktualnienia Zcash Canopy, które również usunęło Nagrodę Założycieli. Zamiast tego, pozostałe 20% będzie dzielone między Major Grants Fund, ECC i Fundację Zcash, odpowiednio 8%, 7% i 5%. Kolejna, piąta aktualizacja sieci Zcash — Zcash NU5 — ma zostać uruchomiona na testnecie 30 września 2021 roku. Od momentu premiery, Zcash cieszy się znacznym zainteresowaniem w parach cenowych ZEC do AUD i ZEC do EUR.

Sieć Zcash jest zabezpieczona funkcją skrótu proof-of-work SHA-256, która należy do zestawu algorytmów SHA-2 — tak samo jak w przypadku Bitcoina.

Zcash to kryptowaluta o wysokiej pozycji na rynku. Można ją nabyć na kilku głównych giełdach, do których należą: * Binance * HitBTC * Huobi Global * BKEX * OKEx