Ethereum to zdecentralizowany system blockchain o otwartym kodzie źródłowym, który posiada swoją własną kryptowalutę, Ether. ETH działa jako platforma dla wielu innych kryptowalut oraz umożliwia realizację zdecentralizowanych smart kontraktów. Ethereum zostało po raz pierwszy opisane w białej księdze z 2013 roku przez Vitalika Buterina. Buterin, wraz z innymi współzałożycielami, zapewnił finansowanie projektu poprzez internetową publiczną sprzedaż crowdfundingową latem 2014 roku. Zespół projektowy zdołał zebrać 18,3 miliona dolarów w Bitcoinach, a cena Ethereum w początkowej ofercie Coin Offering (ICO) wynosiła $0.311, sprzedając ponad 60 milionów Ether. Biorąc pod uwagę obecną cenę Ethereum, zwrot z inwestycji (ROI) jest na poziomie ponad 270% rocznie, co w zasadzie oznaczałoby prawie czterokrotne zwiększenie inwestycji każdego roku od lata 2014 roku. Fundacja Ethereum oficjalnie uruchomiła blockchain 30 lipca 2015 roku, pod prototypową nazwą "Frontier". Od tego czasu miało miejsce kilka aktualizacji sieci — "Constantinople" 28 lutego 2019, "Istanbul" 8 grudnia 2019, "Muir Glacier" 2 stycznia 2020, "Berlin" 14 kwietnia 2021 oraz najnowszy 5 sierpnia 2021, hard fork "London". Deklarowanym celem Ethereum jest stać się globalną platformą dla zdecentralizowanych aplikacji, umożliwiając użytkownikom z całego świata pisanie i uruchamianie oprogramowania odpornego na cenzurę, przestoje i oszustwa.

Ethereum ma aż ośmiu współzałożycieli — co jest niezwykle dużą liczbą jak na projekt kryptowalutowy. Po raz pierwszy spotkali się 7 czerwca 2014 roku w Zugu, w Szwajcarii. * Rosyjsko-kanadyjski Vitalik Buterin jest być może najbardziej znanym z tej grupy. Jest autorem oryginalnego dokumentu white paper, który po raz pierwszy opisał Ethereum w 2013 roku i do dziś pracuje nad udoskonalaniem platformy. Przed projektem ETH, Buterin współtworzył i pisał dla strony internetowej Bitcoin Magazine. * Brytyjski programista Gavin Wood jest uznawany za drugiego najważniejszego współzałożyciela ETH, ponieważ zakodował pierwszą techniczną implementację Ethereum w języku programowania C++, zaproponował natywny język programowania Ethereum Solidity i był pierwszym dyrektorem ds. technologii w Ethereum Foundation. Przed Ethereum Wood był naukowcem badawczym w Microsoft. Następnie założył Web3 Foundation. Inni współzałożyciele Ethereum to między innymi: - Anthony Di Iorio, który wspierał projekt finansowo na wczesnym etapie jego rozwoju. - Charles Hoskinson, który odegrał kluczową rolę w założeniu szwajcarskiej Ethereum Foundation i jej ram prawnych. - Mihai Alisie, który wspomagał zakładanie Ethereum Foundation. - Joseph Lubin, kanadyjski przedsiębiorca, który podobnie jak Di Iorio pomógł w finansowaniu Ethereum w jego początkowych dniach, a później założył inkubator dla startupów opartych na ETH o nazwie ConsenSys. - Amir Chetrit, który współtworzył Ethereum, ale szybko odszedł od projektu na wczesnym etapie jego rozwoju.

Ethereum wprowadził koncepcję platformy inteligentnych kontraktów opartych na blockchainie. Inteligentne kontrakty to programy komputerowe, które automatycznie wykonują działania niezbędne do realizacji umowy pomiędzy kilkoma stronami w internecie. Zostały zaprojektowane w celu zredukowania potrzeby zaangażowania zaufanych pośredników między kontrahentami, co zmniejsza koszty transakcji, a jednocześnie zwiększa ich niezawodność. Główną innowacją Ethereum było stworzenie platformy, która umożliwia realizację inteligentnych kontraktów za pomocą blockchaina, co jeszcze bardziej wzmacnia istniejące już korzyści z technologii inteligentnych kontraktów. Blockchain Ethereum został zaprojektowany, według współzałożyciela Gavina Wooda, jako swoisty „jeden komputer dla całej planety”, teoretycznie zdolny uczynić każdy program bardziej odpornym na cenzurę i mniej podatnym na oszustwa poprzez uruchamianie go na globalnie rozproszonej sieci publicznych węzłów. Oprócz inteligentnych kontraktów, blockchain Ethereum jest zdolny do obsługi innych kryptowalut, zwanych „tokenami”, poprzez wykorzystanie zgodności z standardem ERC-20. W rzeczywistości, do tej pory jest to najczęstsze zastosowanie platformy ETH: do dziś uruchomiono ponad 280 000 tokenów zgodnych z ERC-20. Ponad 40 z nich znajduje się w pierwszej setce kryptowalut pod względem kapitalizacji rynkowej, na przykład USDT, LINK i BNB. Od momentu pojawienia się gier Play2Earn, nastąpił znaczny wzrost zainteresowania ceną ETH w stosunku do PHP.

Ethereum Name Service, znany również jako ENS, to rozproszony i rozszerzalny system nazw oparty na blockchainie Ethereum. Jest to zasadniczo wersja DNS w sieci Web3, gdzie DNS jest skrótem od usługi nazw domen. W swojej pierwotnej postaci adres kryptowaluty składa się z długiego ciągu liczb i liter, zaprojektowanego do odczytu przez komputery. Może wyglądać tak: „0xDC25EF3F5B8A186998338A2ADA83795FBA2D695E”, co sprawia, że zrozumienie go bywa trudne, a czasem nawet prowadzi do utraty środków. ENS oferuje rozwiązanie tego problemu, przypisując czytelne dla człowieka nazwy do identyfikatorów zrozumiałych dla maszyn, takich jak adresy Ethereum, metadane, inne adresy kryptowalut i hasze treści. Dzięki ENS, długi adres powyżej mógłby stać się czymś tak prostym jak „Alice.eth”, a Ty możesz otrzymywać dowolną kryptowalutę czy NFT za pośrednictwem swojej domeny ENS. ENS opiera się na dwóch inteligentnych kontraktach Ethereum. Pierwszym jest rejestr ENS, który zapisuje trzy kluczowe informacje: właściciela domeny, resolver dla domeny oraz czas buforowania wszystkich rekordów pod domeną. Drugim inteligentnym kontraktem jest Resolver, który tłumaczy nazwę domeny na adres zrozumiały dla maszyn i odwrotnie. Warto dodać, że oprócz integracji z nazwami .eth, ENS obsługuje również najpopularniejsze nazwy DNS, w tym .com, .org, .io, .app i kilka innych.

Od momentu powstania Ethereum utrzymuje swoją pozycję jako druga co do wielkości kryptowaluta pod względem kapitalizacji rynkowej. Jednak, podobnie jak każda inna sieć blockchain, Ethereum nie jest pozbawione wad. Znana blockchain boryka się z wysokimi opłatami transakcyjnymi oraz niską przepustowością, wynoszącą od 15 do 30 transakcji na sekundę. Chociaż trwają już prace nad rozwiązaniem tych niedoskonałości poprzez liczne aktualizacje, wielu konkurentów wykorzystało tę zwłokę, oferując użytkownikom kryptowalut tańsze i szybsze transakcje. Pojęcie "Zabójca Ethereum" pojawiło się około 2016/2017 roku, gdy alternatywne blockchainy, takie jak Cardano, zaczęły zyskiwać na popularności w świecie kryptowalut. W 2018 roku zadebiutował EOS jako kolejny "zabójca Ethereum", pozyskując 4,1 miliarda dolarów od inwestorów, co było najwyższą kwotą, jaką ICO kiedykolwiek wygenerowało. Od tego czasu pojawiły się inne projekty, takie jak Tezos, Solana, Fantom, Avalanche i Binance Smart Chain, które są postrzegane jako potencjalni zabójcy Ethereum. Każdy z tych blockchainów stosuje inny model konsensusu w celu zaadresowania ograniczeń Ethereum wynikających z PoW. Na przykład Solana wykorzystuje proof-of-history (PoH), podczas gdy Binance Smart Chain stosuje zarówno proof-of-authority (PoA), jak i delegated proof-of-stake (DPoS). Niemniej, żaden z tych alternatywnych blockchainów nie był w stanie zdetronizować Ethereum jako drugiej co do wielkości kryptowaluty pod względem kapitalizacji rynkowej. Ethereum jest także obecnie największym blockchainem do handlu NFT.

Aktualizacja EIP-1559 wprowadza mechanizm zmieniający sposób szacowania opłat za gaz w blockchainie Ethereum. Przed aktualizacją użytkownicy musieli uczestniczyć w otwartej aukcji, aby ich transakcje zostały przejęte przez górnika. Proces ten znany jest jako „aukcja pierwszej ceny” i, jak można się spodziewać, wygrywa najwyższa oferta. Dzięki EIP-1559 proces ten jest obsługiwany przez zautomatyzowany system licytacyjny, a dla transakcji uwzględnionych w następnym bloku ustalona jest „opłata podstawowa”. Opłata ta zmienia się w zależności od stopnia zatłoczenia sieci. Dodatkowo użytkownicy, którzy chcą przyspieszyć swoje transakcje, mogą zapłacić „opłatę priorytetową” górnikowi za szybsze uwzględnienie. EIP-1559 wprowadza także mechanizm spalania opłat. Część każdej opłaty transakcyjnej (opłata podstawowa) jest spalana i usuwana z obiegu. Ma to na celu zmniejszenie podaży krążącego Etheru i potencjalne zwiększenie wartości tokena w czasie. Co ciekawe, mniej niż dwa miesiące po wdrożeniu aktualizacji londyńskiej, sieć spaliła Ether o wartości ponad 1 miliarda dolarów.

We wrześniu 2021 roku w obiegu znajdowało się około 117,5 miliona monet ETH, z czego 72 miliony zostały wydane w bloku genezy — pierwszym bloku na blockchainie Ethereum. Z tych 72 milionów, 60 milionów zostało przyznanych początkowym uczestnikom sprzedaży udziałów w 2014 roku, która sfinansowała projekt, a 12 milionów przeznaczono na fundusz rozwojowy. Pozostała ilość została wydana w formie nagród blokowych dla górników w sieci Ethereum. Oryginalna nagroda w 2015 roku wynosiła 5 ETH na blok, która później zmalała do 3 ETH pod koniec 2017 roku, a następnie do 2 ETH na początku 2019 roku. Średni czas wydobycia bloku Ethereum to około 13-15 sekund. W aktualizacji sieci Ethereum w sierpniu 2021 roku, tzw. London hard fork zawierał Ethereum Improvement Protocol, EIP-1559. Zamiast mechanizmu aukcji pierwszej ceny, gdzie wygrywa najwyższa oferta, EIP-1559 wprowadza „opłatę bazową” za transakcje, które mają być uwzględnione w następnym bloku. Użytkownicy, którzy chcą, aby ich transakcja była priorytetowa, mogą zapłacić „napiwek” lub „opłatę priorytetową” dla górników. Ponieważ opłata bazowa dostosowuje się dynamicznie do aktywności transakcyjnej, zmniejsza to zmienność opłat za gaz Ethereum, chociaż nie obniża ceny, która jest notorycznie wysoka podczas szczytowego obciążenia sieci. Jedną z głównych różnic między Bitcoinem a ekonomią Ethereum jest to, że to drugie nie jest deflacyjne, tj. jego całkowita podaż nie jest ograniczona. Deweloperzy Ethereum uzasadniają to, nie chcąc mieć „stałego budżetu bezpieczeństwa” dla sieci. Możliwość dostosowywania stopy emisji ETH poprzez konsensus pozwala sieci utrzymać minimalną emisję potrzebną do odpowiedniego zabezpieczenia. Jednak wraz z wprowadzeniem EIP-1559, opłaty bazowe używane w transakcjach są spalane, co usuwa ETH z obiegu. Oznacza to, że większa aktywność w sieci prowadziłaby do większej liczby spalonych ETH, a zmniejszenie podaży powinno prowadzić do aprecjacji ceny Ethereum, przy założeniu innych czynników bez zmian. To ma potencjał, aby uczynić Ethereum deflacyjnym, co cieszy posiadaczy ETH — potencjalną aprecjację ceny Ethereum dzisiaj.

Od sierpnia 2020 r. Ethereum jest zabezpieczane za pomocą algorytmu proof-of-work o nazwie Ethash, który należy do rodziny funkcji haszujących Keccak. Istnieją jednak plany dotyczące przejścia sieci na algorytm proof-of-stake w ramach głównej aktualizacji Ethereum 2.0, która została uruchomiona pod koniec 2020 roku. Po uruchomieniu łańcucha Beacon Ethereum 2.0 (Faza 0) na początku grudnia 2020 roku, możliwe stało się rozpoczęcie stakingu w sieci Ethereum 2.0. Staking Ethereum polega na zdeponowaniu ETH (wymagane jest 32 ETH, aby aktywować oprogramowanie walidatora) na Ethereum 2.0 poprzez wysłanie ich do kontraktu depozytowego, co pomaga zabezpieczyć sieć poprzez przechowywanie danych, przetwarzanie transakcji i dodawanie nowych bloków do blockchaina. W momencie pisania tego tekstu, w połowie września 2021 roku, cena Ethereum za 32 Ether wynosi około 116,029 dolarów. Kwota zarobiona przez walidatorów Ethereum wynosi obecnie 6% APR, co odpowiada około 1.91952 ETH lub 6960 dolarów według dzisiejszej ceny Ethereum. Ta liczba będzie się zmieniać wraz z rozwojem sieci i wzrostem liczby stakerów (walidatorów). Nagrody za staking Ethereum są określane przez krzywą dystrybucji (uczestnictwo i średni procent stakerów): niektóre nagrody za staking ETH 2.0 wynosiły 20% dla wczesnych stakerów, ale zostaną obniżone do poziomu pomiędzy 7% a 4.5% rocznie. Minimalne wymagania dla stakingu Ethereum wynoszą 32 ETH. Jeśli zdecydujesz się na staking w Ethereum 2.0, oznacza to, że Twój staking Ethereum będzie zablokowany w sieci przez miesiące, jeśli nie lata, w przyszłości, aż do zakończenia aktualizacji Ethereum 2.0.

Biorąc pod uwagę fakt, że Ethereum jest drugą co do wielkości kryptowalutą po Bitcoinie, można kupić Ethereum lub korzystać z par handlowych ETH na niemal wszystkich głównych giełdach kryptowalut. Niektóre z największych rynków to: * Binance * Coinbase Pro * OKEx * Kraken * Huobi Global Popularne pary cenowe Ethereum obejmują: ETH/USD, ETH/GBP, ETH/AUD i ETH/JPY.

Sieć Ethereum boryka się z problemem wysokich opłat transakcyjnych, które często gwałtownie rosną w okresach dużego zapotrzebowania. W maju 2021 roku średnia opłata transakcyjna w sieci osiągnęła szczytową wartość 71,72 USD. Oprócz wysokich kosztów transakcji, wiodący altcoin cierpi również na problemy związane z skalowalnością. Jak już wspomniano, istnieją plany przejścia na algorytm proof-of-stake w celu zwiększenia skalowalności platformy i dodania szeregu nowych funkcji. Zespół deweloperski rozpoczął już proces przejścia do ETH 2.0, wprowadzając po drodze pewne ulepszenia, w tym hard fork o nazwie London. Aktualizacja London weszła w życie w sierpniu 2021 roku. Zawierała pięć propozycji ulepszeń Ethereum (EIP), a mianowicie EIP-3529, EIP-3198, EIP-3541, a przede wszystkim EIP-1559 i EIP-3554. EIP-1559 jest bez wątpienia najpopularniejszą spośród wszystkich aktualizacji EIP.

W 2022 roku Ethereum planuje przejście na proof-of-stake dzięki swojemu uaktualnieniu Ethereum 2.0. Ta zmiana jest częścią planu Ethereum od momentu powstania sieci i przewiduje wprowadzenie nowego mechanizmu konsensusu oraz wprowadzenie sharding jako rozwiązania skalowania. Obecny łańcuch Ethereum stanie się łańcuchem Beacon i będzie pełnił rolę warstwy rozliczeniowej dla interakcji smart kontraktów na innych łańcuchach. Pod koniec 2021 roku aktualizacja Ethereum o nazwie Arrow Glacier została opóźniona do czerwca 2022 roku. Do tego czasu Vitalik Buterin przewiduje, że droga do końcowego etapu sieci będzie ukształtowana przez optimistic rollups i Zk-rollups. W styczniu 2022 roku Fundacja Ethereum ogłosiła decyzję o rezygnacji z terminologii „Ethereum 2.0”, aby „uchronić wszystkich przyszłych użytkowników przed koniecznością nawigacji w tym mylącym modelu mentalnym.” Wyjaśniono dalej, że poprzednio używane terminy „Ethereum 1.0” będą teraz określane jako „warstwa wykonawcza”, podczas gdy „Ethereum 2.0” zostanie nazwana „warstwą konsensusu”. Jest to ostatecznie, aby zapewnić dokładniejszą wersję planu rozwoju Ethereum. W aktualizacji na temat postępów w procesie Merge, dnia 13 kwietnia 2022 roku, deweloper Ethereum Tim Beiko zamieścił na Twitterze informację o postępach w Merge, stwierdzając, że są „zdecydowanie w ostatnim rozdziale PoW na Ethereum.” Wspomniał także, że użytkownicy mogą spodziewać się tego kilka miesięcy po czerwcu, choć nie podano dokładnej daty. To ogłoszenie pojawiło się po pierwszym testowym forku głównej sieci — mającym na celu przetestowanie przejścia na PoS na Ethereum — który został pomyślnie zaimplementowany 11 kwietnia 2022 roku.

W 2022 roku Ethereum zmieniło nazwę swojej transformacji z proof-of-work na proof-of-stake z Ethereum 2.0 na The Merge. The Merge stało się aktywne 15 września 2022 roku, po pomyślnym zakończeniu scalania testnetu Goerli 11 sierpnia 2022 roku. Czytaj: Wszystko, co chciałeś wiedzieć o Ethereum Merge. The Merge wprowadza kilka istotnych zmian w Ethereum. Po pierwsze, łączy istniejącą główną sieć PoW Ethereum z Beacon Chain, czyli łańcuchem PoS. Razem te dwa łańcuchy utworzą nowe Ethereum oparte na proof-of-stake, które będzie składać się z warstwy konsensusu i warstwy wykonawczej. Warstwa konsensusu będzie synchronizować stan łańcucha w całej sieci, podczas gdy warstwa wykonawcza zajmuje się transakcjami i produkcją bloków. Po drugie, The Merge znacząco redukuje emisję ETH. Zjawisko to nazwano "potrójnym halvingiem" w nawiązaniu do halvingu Bitcoina, ponieważ Merge zmniejsza emisję ETH o 90%. Z ponad 14 milionami ETH już stakowanych, ETH może stać się deflacyjne po transformacji. Co więcej, oczekuje się, że stakerzy będą zarabiać od 8% do 12% APR przy obecnych prognozach. Stakowane ETH nie będą mogły zostać wycofane zaraz po The Merge — będzie to możliwe dopiero po aktualizacji Shanghai, szacowanej na 6 do 12 miesięcy później. Dowiedz się więcej o powszechnych nieporozumieniach dotyczących Ethereum po The Merge. The Merge nie zwiększy przepustowości transakcji ani nie obniży opłat za gaz, ponieważ tempo produkcji bloków pozostaje mniej więcej takie samo, wynosząc 12 sekund (obecnie 13 sekund). Nie wprowadzi również zarządzania on-chain, ponieważ zmiany protokołu nadal są dyskutowane i decydowane poza łańcuchem przez zainteresowane strony. Co ważne, oczekuje się, że przejście na PoS zmniejszy roczne zużycie energii przez Ethereum z 112 TWh/rok do zaledwie 0,01 TWh/rok — o 99,9%. Ta redukcja skłoniła inwestorów do oczekiwania napływu instytucjonalnych środków w "zieloną" wersję Ethereum. Z drugiej strony, górnicy Ethereum, w branży szacowanej na wartość 19 miliardów dolarów, dążą do promowania ETHPoW, potencjalnego hard forku Ethereum opartego na proof-of-work. Wyjaśniamy główne różnice w naszym artykule ETH PoS vs ETH PoW.

Największa aktualizacja Ethereum od czasów The Merge, czyli Shanghai Upgrade, umożliwi stakerom ETH wycofanie swoich ETH oraz wypłatę nagród ETH z Beacon Chain. Podczas The Merge, łańcuch proof-of-work Ethereum został połączony z łańcuchem proof-of-stake Beacon Chain. Zamiast wydobywania, walidatorzy zabezpieczają sieć, stawiając 32 ETH. Jednakże, stakerzy nie mogą wycofać się i wypłacić środków do momentu aktualizacji Shanghai Upgrade. Aktualizacja Shanghai/Capella („Shapella”) to hard fork, który wdroży pięć EIP — najbardziej oczekiwanym jest EIP-4895, który umożliwi wypłaty. Shanghai to nazwa tego hard forka na warstwie wykonawczej, podczas gdy Capella to nazwa na warstwie konsensusu. 7 lutego 2023 r. na testnecie Zhejiang umożliwiono wypłaty, a 28 lutego testnet Sepolia pomyślnie zrealizował aktualizację hard fork. 15 marca 2023 r. hard fork został wykonany na testnecie Goerli, co było ostatnim testem przed aktualizacją głównej sieci, która ma nastąpić w marcu 2023 r. Ponad 17,5 miliona ETH stanie się dostępne do wypłaty.